Трихофития (теміреткі) – Trichophyton туысына жататын саңырауқұлақтар қоздыратын, теріні, шашты және тырнақты зақымдайтын жұқпалы саңырауқұлақ ауруы. Ауру кезінде теріде шекарасы анық, қабыршақтанған қабыну ошақтары пайда болады. Зақымданған шаштар сынғыш болып, тері бетінен жоғары тұсында үзіліп, қысқа түбір тәрізді болып қалады.

Ауру өте жұқпалы. Терінің терең қабаттары зақымданған жағдайда адамның жалпы жағдайы нашарлап, іріңді ошақтар пайда болуы мүмкін. Уақытында емделмеген және асқынған жағдайларда шаш түскен аймақта тұрақты таз қалуы ықтимал.

Жұғу жолдары мен қауіп факторлары

Трихофитияның қоздырғышы – Trichophyton туысына жататын саңырауқұлақтар. Ауру жұғу көзіне қарай екі түрге бөлінеді:

• Антропофильді түрі – инфекция жұқтырған адамнан беріледі.

• Зоофильді түрі – ауру жануарлармен тікелей байланыс кезінде жұғады.

Инфекция көзі – трихофитиямен ауыратын адамдар мен жануарлар, сондай-ақ саңырауқұлақ спораларымен ластанған тұрмыстық заттар. Әсіресе қараусыз жүрген иттер мен мысықтар инфекция көзі болуы мүмкін.

Жануарлармен үнемі байланыста болатын адамдардың (мал шаруашылығы қызметкерлері, ветеринарлар және басқа да мамандар), сондай-ақ қаңғыбас жануарларды жиі тамақтандыратын адамдардың ауру жұқтыру қаупі жоғары.

Аурудың созылмалы түрінде инфекция бір отбасы мүшесінен екіншісіне ортақ тарақ, жастық және жеке гигиена заттарын пайдалану арқылы берілуі мүмкін. Адамдардың тығыз орналасуы, жеке гигиена талаптарын сақтамау және тері арқылы жиі байланыста болу инфекцияның таралу қаупін арттырады.

Саңырауқұлақ споралары теріге немесе бастың шашты бөлігіне түскеннен кейін көбейіп, тері мен оның қосалқы құрылымдарын зақымдайды.

Диагностикасы

Трихофитияны дерматолог аурудың сыртқы белгілеріне, науқастың шағымдарына және өмір салтына (жануарлармен байланыс, балалар мекемелеріндегі ауру жағдайлары және т.б.) сүйене отырып анықтайды.

Қажет болған жағдайда:

• тері мен шаштан алынған сынамаларға микроскопиялық зерттеу жүргізіледі;

• ауру қоздырғышын нақты анықтау үшін микологиялық себінді жасалады;

• диагнозды нақтылау мақсатында қосымша зерттеулер тағайындалады.

Емі

Трихофитияны емдеу зақымдану аймағына, аурудың ауырлығына және таралу деңгейіне байланысты жүргізіледі.

Терінің тегіс бөлігі ғана зақымданып, түк фолликулаларына инфекция таралмаған жағдайда жергілікті саңырауқұлаққа қарсы препараттар қолданылады.

Егер зақымдану ошақтары көп болса немесе түктер зақымданса, дәрігер жергілікті еммен қатар ішке қабылданатын саңырауқұлаққа қарсы препараттарды тағайындауы мүмкін.

Қабыну және іріңдеу белгілері байқалатын ауыр түрлерінде кешенді ем қажет. Мұндай жағдайда терідегі қабыршақтар мен іріңді ошақтарды өңдеу, қабынуды азайту және саңырауқұлақ инфекциясын жою шаралары жүргізіледі.

Маңызды: емдеу препараттары мен олардың дозасын тек дәрігер анықтайды. Өздігінен емделу аурудың созылмалы түрге ауысуына және асқынуына әкелуі мүмкін.

Алдын алу шаралары

Трихофитияның алдын алу үшін мынадай қарапайым ережелерді сақтау қажет:

• Қаңғыбас және ауру белгілері бар жануарлармен байланыс жасамаңыз.

• Үй жануарларын ветеринарға уақытылы көрсетіп, олардың терісі мен жүніндегі өзгерістерге назар аударыңыз.

• Өзгенің тарағын, сүлгісін, бас киімін және жеке заттарын пайдаланбаңыз.

• Жеке бас гигиенасын сақтаңыз.

• Теріде күмәнді дақтар, қабыршақтану немесе шаштың түсуі байқалса, дерматологқа қаралыңыз.

• Балалар мекемелерінде профилактикалық тексерулерді уақытылы өткізіп, ауру анықталған жағдайда инфекцияның таралуына жол бермеңіз.

Есіңізде болсын! Трихофития – жұқпалы ауру. Оны ерте анықтау және дәрігер тағайындаған емді толық қабылдау инфекцияның таралуы мен асқынуының алдын алуға көмектеседі.