Халықаралық отбасы күніне орай Қоғамдық денсаулық сақтау ұлттық орталығы бала психикалық саулығының негізі ең алдымен отбасында қаланатынын еске салады. Дәл осы ортада баланың эмоциялық тұрақтылығы, сенімі және психологиялық әл-ауқаты қалыптасады.
Мұны деректер де растайды. HBSC (Мектеп жасындағы балалардың денсаулығына қатысты мінез-құлқы) зерттеуінің нәтижесіне сәйкес, Қазақстандағы жасөспірімдердің 76%-ы отбасы тарапынан жоғары қолдауды сезінеді, ал оқушылардың шамамен 90%-ы маңызды тақырыптарды анасымен еркін талқылай алатынын айтады. Бұл жай ғана статистика емес — бұл сенімге негізделген отбасылық ортаның бала психикалық саулығы үшін негізгі тірек болып қала беретінін көрсетеді.
Зерттеулер көрсеткендей, отбасындағы жылы қарым-қатынас мазасыздық пен депрессиялық күйдің даму қаупін төмендетіп, тәуекелді мінез-құлықтың алдын алуға ықпал етеді. Ата-ананың баламен белсенді қарым-қатынасы, назар аударуы және оны тыңдай білуі — нақты профилактика. Көп жағдайда мұндай қолдау кез келген формалды тәсілден де тиімді.
Отбасылық әдеттердің де маңызы зор. HBSC деректеріне сәйкес, Қазақстандағы оқушылардың 78,4%-ы күн сайын отбасымен бірге тамақтанады. Қарапайым көрінетін мұндай дәстүрлер эмоциялық байланысты нығайтып, тұрақты қарым-қатынасқа мүмкіндік береді.
Сонымен қатар, жас ұлғайған сайын ашық диалог деңгейі төмендейді, әсіресе қыз балалар арасында. Бұл жасөспірімдерге әлі де назар мен қолдау қажет екенін, ал ата-аналар үшін сенімді қарым-қатынасты сақтау маңызды екенін аңғартады.
Әкелердің рөлінде де оң өзгеріс байқалады. MICS зерттеуіне сәйкес, олардың бала тәрбиесіне қатысу деңгейі соңғы жылдары айтарлықтай артқан: 2015 жылғы 6,6%-дан 2024 жылы 18,6%-ға дейін өсті. Екі ата-ананың да белсенді қатысуы балада қауіпсіздік сезімін күшейтіп, оның үйлесімді дамуына ықпал етеді.
Жалпы алғанда, отбасы — баланың өмірлік бағдарын айқындайтын және қолдау көрсететін басты орта. Дәл осы жерде қарым-қатынас мәдениеті, сенім және күйзеліске төзімділік дағдылары қалыптасады.
@depzdrav_pavlodar
whatsapp руководителя